call 088 - 04 08 100

Waarom een cyberaanval niet direct een probleem hoeft te zijn

Cyberaanvallen. Je hebt er vast wel eens vaker iets van gehoord, en misschien de laatste tijd zelfs wel veel meer. Cyberaanvallen, datalekken en ransomware halen regelmatig het nieuws, waardoor gemakkelijk het beeld ontstaat dat een cyberaanval automatisch grote gevolgen heeft voor een organisatie.

In de praktijk hoeft dit niet altijd het geval te zijn. Want de vraag is niet alleen óf een cyberaanval plaatsvindt. De vraag is vooral wat er gebeurt op het moment dat zo’n aanval ontstaat.

Want hoewel cybercriminelen steeds slimmer worden, worden ook beveiligingsoplossingen steeds slimmer. Veel aanvallen worden tegenwoordig al gestopt voordat ze daadwerkelijk schade kunnen veroorzaken.

De aanval heeft plaatsgevonden, maar de impact blijft uit

Cyberaanvallen komen in verschillende vormen voor. Denk aan een verdachte inlogpoging vanuit het buitenland, een phishingmail die ongemerkt wordt geopend of een schadelijk bestand dat per ongeluk wordt gedownload.

Dat klinkt misschien direct als een probleem, maar moderne beveiligingsoplossingen zijn juist ontwikkeld om hier snel op te reageren.

Veel cyberaanvallen worden tegenwoordig automatisch afgevangen voordat ze schade veroorzaken. Denk aan verdachte inlogpogingen die direct worden geblokkeerd. Een besmet bestand dat in quarantaine wordt geplaatst. Of afwijkend gedrag binnen een account waardoor toegang automatisch wordt ingetrokken.

De aanval heeft dan technisch gezien plaatsgevonden, maar krijgt geen kans om zich verder te ontwikkelen.

Zo ging het in de praktijk

Onlangs kwamen we een situatie tegen waarbij een medewerker een phishingmail ontving met een besmette bijlage. Op het eerste gezicht leek er niets aan de hand. De e-mail zag er betrouwbaar uit en de bijlage werd geopend, maar deze bleek malware te bevatten.

Gelukkig werd afwijkend gedrag direct herkend door onze beveiligingssystemen die 24/7 de omgeving bewaken. Daardoor is de laptop automatisch geïsoleerd van de rest van de omgeving. Dit heeft voorkomen dat de aanval zich verder heeft verspreid.

Hoe kun je dat nu vergelijken?

Zie het als een cybercrimineel die tijdelijk de sleutel van je voordeur in handen krijgt. Diegene kan even naar binnen kijken en rondlopen, maar krijgt geen kans om waardevolle spullen mee te nemen.

Zodra het natuurlijk duidelijk is dat de sleutel mogelijk in verkeerde handen is gekomen, vervang je natuurlijk alle sloten. In de digitale wereld werkt dat net zo. Accounts worden geblokkeerd, wachtwoorden gewijzigd en systemen gecontroleerd. Zo zorgen we ervoor dat een mogelijke indringer de toegang definitief verliest.

Dit soort situaties laten zien wat goede beveiliging in de praktijk doet. Dreigingen worden zoveel mogelijk vooraf tegengehouden en afwijkend gedrag wordt direct herkend. Zo blijven cyberincidenten beheersbaar en krijgen aanvallers geen kans om echte schade aan te richten.

Goede cybersecurity draait niet alleen om voorkomen

Wanneer mensen aan cybersecurity denken, ligt de focus vaak op het voorkomen van incidenten. Natuurlijk is dat belangrijk. Niemand wil slachtoffer worden van een cyberaanval.

Tegelijkertijd is het niet realistisch om ervan uit te gaan dat er nooit iets gebeurt. Cybercriminelen worden slimmer. Phishingmails worden overtuigender. En medewerkers blijven mensen. Daarom draait goede cybersecurity niet alleen om beschermen, maar juist ook om detecteren, beperken en herstellen.

De vraag is niet altijd of een dreiging jouw organisatie bereikt. De vraag is of die dreiging de kans krijgt om schade aan te richten.

Achter de schermen gebeurt vaak meer dan je denkt

Veel organisaties realiseren zich niet hoeveel verdachte activiteiten dagelijks worden tegengehouden. Terwijl medewerkers gewoon hun werk doen, worden systemen 24/7 gecontroleerd op afwijkingen. Verdachte bestanden worden onderzocht, risicovolle verbindingen worden geblokkeerd en signalen worden automatisch gemeld of gestopt. Het grootste deel daarvan blijft volledig onzichtbaar. En dat is eigenlijk precies de bedoeling. Want goede beveiliging moet niet voortdurend aandacht vragen. Het werkt op de achtergrond en grijpt in wanneer dat nodig is.

Wat betekent dat voor jouw organisatie?

Voor veel organisaties zit de grootste schade namelijk niet in de aanval zelf, maar in wat er daarna gebeurt. Kunnen medewerkers nog werken? Blijven bestanden beschikbaar? Kunnen klanten op je blijven rekenen? Juist daarom is het belangrijk dat beveiligingsmaatregelen niet alleen gericht zijn op het buitenhouden van dreigingen, maar ook op het beperken van de gevolgen wanneer er toch iets gebeurt. Wanneer een aanval snel wordt ontdekt en direct wordt ingeperkt, blijft de impact vaak beperkt. Bedrijfsprocessen kunnen doorgaan en de organisatie behoudt de controle.

De echte waarde van goede ICT

Wanneer ICT goed werkt, denken de meeste mensen er nauwelijks over na. Dat is logisch. Maar juist op het moment dat er iets dreigt mis te gaan, wordt zichtbaar wat een goed ingerichte ICT-omgeving waard is. Niet omdat er nooit cyberaanvallen plaatsvinden. Maar omdat aanvallen vroeg worden ontdekt, risico’s worden beperkt en problemen niet verder kunnen escaleren. Daarmee draait cybersecurity uiteindelijk niet alleen om firewalls, monitoring of technische oplossingen.

Het draait om vertrouwen.

Het vertrouwen dat systemen beschikbaar blijven. Dat dreigingen worden opgemerkt. En dat potentiële problemen worden opgevangen voordat ze uitgroeien tot een bedrijfsprobleem. Misschien is dat wel de grootste waarde van goede cybersecurity. Niet dat er nooit iets gebeurt. Maar dat je erop kunt vertrouwen dat veel cyberaanvallen al worden gestopt voordat ze daadwerkelijk schade kunnen veroorzaken.